Anasayfa > Yazılar

Mobil Ödeme Sektörü Hakkında

10 senelik çalışma hayatım boyunca uzun süreler Reklam Ajanslarında yazılım geliştirmeci olarak çalıştım. Daha sonra Forex piyasasında kariyerimi devam ettirirken -ki oradaki olayları da anlatmak isterim. (bu da başka bir yazımızın konusu olsun) daha sonra mobil ödeme sektörüne adım attım.

Mobil Ödeme aslında teorik olarak çok mantıklı bir ödeme sistemidir. Cebinizde para olmadığında otobüse bindiğinizi düşünün. Ya da sinema biletinizi telefonunuzdan aldığınızı düşünün. Aidatlarınızı mobil faturanızdan ya da TL’lerinizden ödediğinizi düşünün. Lakin gerçekler o kadar güzel değil. Çünkü pratikte şu an için mobil ödeme malesef 90 yılların 900’lü hatları olmuştur. Detaylarına birazdan gireceğim. Fakat gerçekten merak eden varsa şurada enfes bir yazı var 900’lü hatların gerçeğini öğrenmeniz için onu da okumanızı tavsiye ederim ki günümüzde mobil ödemenin nerede olduğunu görmeniz açısından faydası olacaktır.

Bu yazıyı neden yazma ihtiyacı duydum. Çevremdeki hemen hemen herkes mobil ödemeden müzdarip durumda ve dolandırıldığını düşünüyor ki çok haklı sebepleri var. Fakat sen dolandırılmıyorsun malesef ki bu tuzağa isteyerek düşüyorsun. Belki bu yazım çalıştığım sektör için hoş karşılanmayacak ama gerçekleri malesef değiştiremezsiniz. Bu konuda sizleri biraz olsun bilgilendirmek istedim.

Mobil Ödeme şirketleri ki bunlardan bir tanesi benim çalıştığım şirket. BDDK’dan lisans alma zorunluluğu vardır. Ki Türkiye’de bu yazı yazıldığı tarihte sadece 2 şirket bu lisansı almıştır. Yani BDDK bu şirketleri denetler ve hatalı ise cezalandırır. Çok da katı kuralları vardır. Yani aslında dolandırıyorlar beni dediğiniz şirketler denetlenir(şu an için hepsi değil ama o belgeyi alamayan firmalar yavaş yavaş kapanacaklar). Hemde devlet tarafından.

Peki bu şirketlerin olayı nedir?

1.VAS

Katma Değerli servisler, Sektörün en temiz olduğu en mantıklı hizmetin verildiği alandır. Nedir bunlar, Mesela belli bir ücret karşılığı plaka’dan arabanın hasar kaydını aldığınız SMS’ler. Eskiden melodileri satın aldığımız servisler gibi örnekler verilebilir.

2.Mal ve Hizmetin Satıldığı Servisler

Oyun pini aldığınız, Üye olduğunuz partinin her ay aidat toplamak için kullandığı, çok yakın bir tarihte maç bileti alabileceğiniz aklınıza gelebilecek her türlü ürün ve hizmeti alabileceğiniz içerikler burada sayabiliriz. Fakat sektörün burada şöyle bir sorunu vardır ki bu da inanılmaz yüksek olan komisyon oranlarıdır. Bunun sebebini anlamak için yukarıda paylaştığım 900’lü hatlar ile ilgili yazıyı okumanızı şiddetle tavsiye ederim. Bu komisyon oranları her mal ve hizmet için değişkenlik gösterir. %70 oranında komisyon alınan mal ve hizmetler vardır. (Bu komisyon oranlarını çok yüksek oranlarını operatörler alır) Ama bilgim dışında olduğu için yazmak istemedim bu oranları kim belirliyor inanın bilmiyorum)

3. HTML5 Servisleri

İşte bizim yazımıza konu olan yer burasıdır. Genel olarak bütün şikayetlerin konu olduğu nokta burasıdır. Bu servisler sektör içinde landing sayfaları olarak belirtilen mobile uyumlu basit satış sayfalarıdır. Bu sayfalarda Eğer 3G’den girerseniz göreceğiniz 2 şey vardır. checkbox ve “Onaylıyorum” butonu. Sizler büyük ihtimalle buraya bir web sitesinden yönlendiriliyorsunuz. Ve asıl yapmak istediğiniz web sitesinin bir soru olarak buraya geldiğinizi düşünüyor ve “Onaylıyorum” butonuna okumadan tıklıyorsunuz hemen geçsin diye. İste burada ücretlendiriliyor ve hatta sisteme abone ediliyorsunuz. Sizi haftaya ya da bir ay sonra tekrar abonelik ücreti alacağına dair bir mesaj geliyor. Fakat ilk abonelik ücreti tahsil edilmiş oluyor.

Ama nasıl olur? Siz hiç bir yere telefon numaranızı bile girmediniz?

İste dananın kuyruğunun koptuğu nokta burası. Operatörler bu servislerin yayın yaptığı IP’ye sizin telefon numaranızı arka taraftan gönderiyor. (burada şu konuyu hemen söyleyelim eğer 3G’den benim siteme geliyorsanız ben sizin telefon numaranızı bilemem, fakat Operatörunuz bu şirketlerin yayın yaptıkları landing sayfasına sizin telefon numaranızı gönderiyor) Böylece hiç bir yere telefon numaranızı yazmasanız bile sizin telefon numaranızı bildiğimiz için sizi ücretlendiriyor hatta abone yapıyoruz. Ve bunların hepsi aslında o landing sayfalarında yazıyor. Ama bizlerin pek bir okuma alışkanlığı olmadığı için malesef bu olaya düşüyoruz. Buradaki gerçek malesef şu, bu olay tamemen yasal ve denetlenen bir mekanizma. Aynı sayfalara bir de evinizin internetinden girmeyi deneyiniz. Yani Wi-fi ağından bu sefer size telefon numaranızı girmesini istediğiniz text input çıkıyor. İşin özü şu siz eğer Turktelekom,Turkcell ve ya Vodafone hattınızla internete bağlı iseniz bu landing sayfaları zaten sizin numaranızı biliyor demek oluyor. Ve size zaten telefon numaranızı girmenizi istemiyor tek istediği şey ONAYLIYORUM butonua tıklamak.

Okuduğunuz üzere bu olaya düşmek malesef çok kolay. Bundan sonra eğer interneti 3G’den kullanıyorsanız bu yazdıklarımı düşünerek internette dolaşın derim.

Peki para iadesi alabilir miyiz?

VAS servislerinde kesinlikle para iadesi alamazsınız. Zaten bu servisi kullanan kişiler bilinçle kullandığı için herhangi bir iade talebi bile olmuyor denebilir.

Mal ve hizmet aldığınız ürünler için iade de alamazsınız. Hazır buraya gelmişken şunu da yazalım. İnternette bir sürü hırsız bu hizmeti kullanarak insanları dolandırıyor. İllaki başınıza gelmiştir. Facebooktan tanıdığınız biri sizi arkadaş olarak ekler sonra da mesaj olarak şunu yazar.

Teknosada hediye çekilişi var. Telefon numaranız versene, telefonunda birazdan bir mesaj gelecek ona evet yaz geri gönder”

diye sizde tanıdık diye güvenir yaparsınız oysaki dolandırıcı bir yerlerden bir mal alıp sizin telefon numaranızı girerek ve size evet mesajı attırarak malı kendisi alır ödemeyi sizin telefon numaranıza yansıtır.
Melasef ki bu durumunda geri iadesi yoktur. Sadece size bu durumu yapanlara karakola gidip şikayet edebilirsiniz. Böyle bir durumda çalıştığım şirket polise bütün işlemin yapıldığı IP’leri paylaşmaktadır. Böylece dolandırıcılar bir nebze yakalanmaktadır. Tek avuntunuz bu olabilir.

Gelelim HTML5 servislerine.
İşte durum burada hepten karışık. :) Neden diyecek olursanız, Burada dönen paraları duysanız aklınız çıkacaktır. Bu olaya sadece siz düşmüyorsunuz.
Şu an sadece bizim tek bir servisimizde anlık olarak 3000-3500 kişi aynı anda o landing sayfasında oluyor. Bu sadece bir servis. Kaç tane servisimiz olduğunu size söylemeyeceğim malesef sadece olayın büyüklüğünü düşünün. Küçük bir bilgi daha sadece 15 gündür ölçmemize rağmen şu an sadece Türkiyeden tekil olarak 11milyon kişi bu servislere geldi. (elbette herkes onaylıyoruma tıklamıyor) Düşünün. Ülkenin 1/7’si bu landinge geldi.
Bunları burada neden yazdım, bu inanılmaz bir para demek ve yukarda bahsetmiştim. İnanılmaz bir komisyon oranı var ve bu komisyon Operatöre gidiyor. Ve bu paralardan kimse vazgeçemiyor.
Daha çirkin şeylerden de bahsetmek istiyorum. Ay sonu oparetör hedefini tutturamıyor. Ve diyor ki açıklama yazılarını küçült. Onaylıyorum butonunu büyüt. Çünkü neden hedefi tutturamıyor. Bir ay böyle terbiyesizlikle para kazanınca Daha üst merciler bu ay neden daha az kazanıldı diye hesap soruyor ve bu durum daha da çirkinleşerek büyüyor. Her ay daha fazla para kazanmak için operatör daha kötü şeyler talep ediyor.

Ne anlatacaktık ne anlattık, Özüne gelirsek HTML5 servisinde iade tamamen operatörün o ayki gelirine göre değişiyor. Eğer hedefler tutturulmuşsa iade alırsınız İade konusunda tavizsiz olan Turktelekom operatörüdür. Kesinlikle iadenizi alabilirsiniz. Turkcellse uğraşmanız gerekecektir. Vodafone’sa idadeyi unutun. Çünkü vodafone’nun mobil ödemesi var ama arkaplanı hiç yok. Kimin mobil ödeme yaptığını bile koskoca vodafone zaten bizim gibi şirketlerden öğreniyor.

Fakat size gerçekten çalışan bir yöntem söyleceğim. Şikayetinizi Operatöre yapmayın. Direk olarak BTK’ya yapın. BTK’dan gelen şikayetler kesinlikle dikkate alınıyor. Fakat tekrar söylemekte fayda var iadenizi HTML5 servisinden alabilirsiniz. Diğerlerinden alamazsınız.

Özetle

İşin özü Oparetörle ne kadar da biz bilmeyiz siz onaylamışınız dese de aslında asıl parayı onlar götürdüğü için 3 maymunu oynayıp suçu sana, bizim gibi şirketlere atıyorlar. Kazanılan para ne kadar fazla olursa işler o kadar kötüye gidiyor.

Birinin bu muhteşem ödeme yönteminin kötüye kullanılmasını, komisyon oranlarını makul seviyeye çekip asıl özünde olan kolaylığa dönmesini ve bu hizmeti herkes tarafından kredi kartı gibi heryerde kullanılmasının önünü açması gerekiyor. Fakat malesef düştüğü durum, insanlarda hissettirdiği algı yerlere düşmüş durumda. Umarım bu durum kısa sürede düzelir ve Mobil Ödeme olması gerektiği yere gelir.

Bu yazıyı yazarken hiç bir üst mercime danışmadan sadece kendi gördüklerimi anladıklarımı yazmaya çalıştığım yanlış yazdığım bilmeden salladığım yerler olabilir. Ayrıca gönül rahatlıyla bu yazıyı kendi kişisel blogumda paylaşmamın en önemli nedeni şirket sahiplerinin maaşımı ödeyen şirketin bu konularda ne kadar hassas olduğunu bilmemdendir.