Daha önce kader üstüne şöyle bir yazı yazmıştım. Okumak isteyen ilk önce o yazıyı okuyabilir. Kader üzerine düşündükçe gerçekten şok oluyorum. Gözler açılınca kader denilen şey o kadar net beliriyor ki. Sadece kendim için değil etrafımdaki bütün insanlar için bunu görüyorum. Bu düşüncenin derinliklerine gittiğimde acayip fikirler karşılıyor beni fakat bu yazının konusu bu değil. Bu düşünceleri beynimde tam manasıyla oturttuktan sonra yazacağım. Bu yazıda size kaderin ne olduğunun kaba bir taslağını çizeceğim size. Ama öncelikle özgür iradenin ne olduğunu bir anlatayım. The Matrix sanırım sinemada anlatılmış en güzel hikayelerden biri. Bütün bu aydınlanma uyanış fikrini başka bir şekilde ama harika hikayeleştiren her geçen sene değeri daha da artacak ve sonunda onu çekenleri bir aşıp anonimleşecek bir iş. Bayılıyorum izlemediysen tavsiye ederim. Film güzellemesinden sonra filmdeki son dövüş sahnesini hatırlatmak istiyorum.
Ajan Smith: Neden Bay Anderson neden, neden, neden... Bunu neden yapıyorsun, niye ayağa kalkmak, niye kavga etmek... niye? inandığın şeyler için kavga ettiğini mi sanıyorsun, sağ kalmaktan öte bir şeyler için mi? Bana söyleyebilir misin? Biliyor musun, özgürlük mü, gerçek mi, belki de barış ya da sevgi olabilir mi? Yanılsamalar Bay Anderson, algılama da aldanmalar herhangi bir anlamı ya da amacı olmayan bir var oluşu ümitsizce haklı göstermeye uğraşan zayıf bir insan zekasının ürettiği geçici kuruntular ve bunların hepsi de Matrix kadar yapay. Zaten sevgi gibi zavallı kavramı insan zekası icat edebilirdi. Bunu görebilirsin Bay Anderson. Artık bunu anlaman gerek kazanamazsın. Kavga etmen boşuna, neden Bay Anderson neden, niye inat ediyorsun? Neo: Çünkü, bu benim seçimim.
Bu Benim Seçimim Makinelere karşı insanlığın son savunması. Çünkü bu benim seçimim.
İnsanın elinde olduğunu düşündüğü seçim yanılgısı. Özgür irade durumu. Bu cümleyi yazınca sanki özgür irademiz yokmuş gibi bir algı oluşuyor ben böyle bir şey demiyorum. Seçim insana özgü bir şey. Zaten sınavda tam olarak bu. Etrafınıza bir bakın hangi canlı ya da cansız en küçük atomundan en karmaşık canlıya kadar hangisinin elinde böyle bir seçim hakkı var. Hiç bir şeyin yok. İnsanı özel kılan tam olarak budur.
Ve iz kâle rabbuke lil melâiketi innî câilun fîl ardı halîfeh, kâlû e tec’alu fîhâ men yufsidu fîhâ ve yesfikud dimâ, ve nahnu nusebbihu bi hamdike ve nukaddisu lek, kâle innî a’lemu mâ lâ tâ’lemûn
Hani Rabbin meleklere "Ben yeryüzünde bir halife yaratacağım" demişti. Onlar "Orada bozgunculuk yapacak, kan dökecek birini mi yaratacağın? Oysa biz seni hamdinle tesbih ediyor, seni kutsuyoruz" dediler. Allah "Ben sizin bilmediklerinizi bilirim" dedi.
Kader dediğimiz şeyi iki kapılı bir han olarak hayal ediyorum. ilk kapısından girmek ve son kapısından çıkmak zorundasın. İnsanı özel yapan şey ise girdiği o handa istediği gibi dolaşabilir. Seçimleri kendisi yapabilir. Fakat elinde sonunda handan çıkmak için sadece o diğer kapıyı kullanmak zorundadır. Bu metaforu okuduğun zaman bunu doğmak ve ölmek olarak okuyabilirsin. Ama Hz. Muhammed ne demişti; "Ölmeden önce ölünüz" O diğer kapıdan ölmeden önce çıkarsan kaderin nasıl bir gerçek olduğunu anlayacaksın.
İnsan kendi kaderini ancak kendisine bakarak anlayabilir. Asla başkalarını taklit ederek başkalarına bakarak anlayamaz. Sır şudur, hayatta mücadelesini verdiğin her şey aslında kendinle alakalıdır. Seni üzen seni mutlu eden kavgaların öfkelerin, bağımlılıkların, aşkların, uğruna mücadele ettiğin her şey kendinle alakalıdır. Tasavvufta da bu yüzden defalarca ayna metaforu kullanılır. Bu yazıyıyı okuyana verebileceğim en iyi şey hayatındaki örüntülere dikkat etmesidir. Belki o zaman bazı şeylerin farkına varabilir.
İşte şimdi Matrix filmine geri dönebiliriz. Neo son savunmasını yaptıktan sonra dövüş tekrar başlar. Ve Ajan Smith, Neo'yu baya patakladıktan sonra şöyle bir konuşma yapar Ajan Smith: Dur biraz bunu görmüştüm. İşte bu beklenen son. Evet orada öylece yatıyordun. Ve ben ben tam burada duruyordum. Ve bir şeyler söylemem gerekiyor. Diyorum ki "Başlangıçı olan her şeyin bir sonu vardır Neo" Ne dedim ben şimdi? Yo yo bu doğru olamaz bu doğru olamaz. Neo ayağa kalkar ve şunu der Neo: Neden korkuyorsun? Sen haklıydın Smith. Daima haklıydın. Bu kaçınılmazdı.
Ajan Smith, Neo'ya sağlam bir yumruk atar. Ve Neo bir ayna olup Ajan'a dönüşür. Ve Ajan Kader'in olduğunu anlar.
Bu Kaçınılmazdı Hayatta hep bir seçim yaptığımızı zannederiz. Ama seçtiğimiz kaçınılmazdır.
